باغ بی برگی

يك. از عوارض تنبلي در نوشتن مستمر و روزانه مطالب همين است كه آدم از سير پرشتاب وقايع و جريانات روزمره اي كه پيرامون و به همان نسبت در درونش مي گذرد، جا مي ماند. واقعيت اين بود كه اين بار بيش از تنبلي، اين مشغله زياد بود كه مانع از نوشتنم شد؛ ميهمانان عزيزي هم داشتم كه معمولاً بودنشان مترادف با به هم خوردن روال و نظم زندگيم است و البته از اين گذراندن وقت با دوستان پشيمان نيستم.

دو. كساني كه مرا از زمان دانشجويي مي شناسند با دغدغه هايم در مورد مسايل صنفي جامعه پزشكي آشنا هستند و آناني كه بيشتر با من بوده اند هم مي دانند كه اين دغدغه صنفي به هيچ وجه يك طرفداري متعصبانه و بي منطق از يك قشر نبوده است. رويكرد من به مسائل صنفي نه از منظر كسب منافع بيشتر براي قشر پزشك آن هم به قيمت متضرر شدن مردم، بلكه از زاويه دفاع از حقوق قانوني و منطقي اين قشر بوده و هست. در نظر من طبابت بيش از آن كه يك كسوت مقدس و تافته جدابافته از اجتماع باشد، يك شغل است كه مانند ساير حرفه ها بايد حقوق و تكاليف متقابلي را براي  صاحبانش به همراه داشته باشد. علاقه مندي من به فعاليت اجتماعي و مطبوعاتي در اين حوزه و نيز پيگيري امور مربوط به سازمان نظام پزشكي هم همواره در راستاي همين نگرش بوده است.   

سه. سازمان نظام پزشكي تا جايي كه اطلاعات من ياري مي كند، قديمي ترين و فراگيرترين تشكل صنفي در كشور است. اين سازمان داراي ساختار ويژه اي است كه از يك سو نمي توان آن را در زمره نهادهاي دولتي گنجاند و از سوي ديگر هم نمي توان آن را يكN.G.O.  واقعي قلمداد كرد و لذا شايد عنوان يك نهاد عمومي براي آن مناسب تر باشد. در آشنايي حدوداً دو ساله و نزديكم با اين سازمان نكات بسياري را در مورد آن دريافته ام و به تبع آن انتقادات بسياري در ذهنم بر عملكرد آن شكل گرفته است. سيستم مديريت سنتي و در واقع هيأتي حاكم بر اين مجموعه، عمده ترين مشكل آن است كه باعث تحميل بسياري هزينه هاي سنگين، زائد و بي فايده به مجموعه مي شود. معضل مهم ديگر مديريت فعلي، وامدار بودن آن به طبقه اليت جامعه پزشكي متشكل از بيمارستان هاي خصوصي و گروهي از متخصصان قديمي و بانفوذ است كه باعث به حاشيه رانده شدن و نارضايتي بدنه سازمان و گروه هايي نظير پزشكان عمومي و ماماها و ساير غير پزشكان عضو سازمان مي گردد.

چهار. نمي توانم به خاطر  ايرادها و انتقادات پرشماري كه به عملكرد سازمان نظام پزشكي دارم و وارد مي دانم،  همه مواضع آن را مردود بدانم و بر اقدامات مخالفان آن مهر تأييد بزنم. اصل  لزوم افزايش سرانه كه از سال پيش علم آن توسط سازمان برافراشته شده، با هر نيتي هم كه باشد، قابل دفاع است و مهم ترين اثر آن، بيش و پيش از منتفع شدن پزشكان، برخوردار شدن مردم از امكان دسترسي آسان تر به خدمات درماني و به تبع آن بالا رفتن شاخص هايي نظير اميد به زندگي و نيز كاهش هزينه از جيب مردم براي هزينه هاي سلامت است. آن طور كه شواهد نشان مي دهد، هنرمندي هاي دولت در بودجه سال آينده حوزه سلامت را هم بي نصيب نگذاشته و براي اولين بار پس از انقلاب سرانه درمان كشور با كاهش مواجه شده است. اگر به ياد بياوريم كه در سال جاري نيز وزارت بهداشت با كسري بودجه حدود يك ميليارد دلاري و عدم توان پرداخت حقوق و مزاياي پرسنلي خود در ماه هاي پاياني سال رو به رو بود، مفهوم كاهش سرانه و بودجه بهداشت و درمان و عواقبي كه مي تواند در پي داشته باشد برايمان روشن تر مي گردد. سالي سخت و بحراني براي دست اندر كاران نظام سلامت و مردم در پيش است.

پنج. سر خودم را خيلي شلوغ كرده ام و برنامه ريزي براي انجام صحيح اين همه كار برايم دشوار شده است. از امروز هم كه قول همكاري به مجموعه جديدي دادم كه شايد خود مسيري براي رسيدن به نقاط تازه اي در زندگيم باشد. بايد سعي كنم آن چه را سال ها پيش در باره مديريت زمان آموخته بودم براي به كارگيري بهتر دوباره گردگيري كنم، وگرنه مجبور خواهم بود كه دست پشت دست بكوبم و لب بگزم و بگويم ناگهان چه قدر زود دير مي شود!   

امروز سالگرد افتتاح دانشگاه تهران بود، جايي كه حدود هشت سال از بهترين سال هاي عمرم رو در اون سپري كردم. البته دانشكده ما جزو اون گروهي بود كه به برادر ناتني تبديل شده بود و رفته بود زير نام دانشگاه علوم پزشكي تهران و براي همين هم برخلاف ما كه خودمون رو دانشگاه تهراني مي دونستيم، اونا خيلي وقت ها اينو قبول نداشتند و اوج اختلافات هم معمولاً بين مسئولان دو دانشگاه بود. سوزش قضيه وقتي بيشتر ميشد كه به ياد بياريم اولين دانشكده دانشگاه تهران دانشكده پزشكي بود و تا قبل از دو پاره شدن دانشگاه ،اكثر روساي دانشگاه و حتي وزيران آموزش عالي از پزشكان بودند.(حتي اولين رييس دانشگاه تهران بعد از جدايي و نيز با سابقه ترين وزير علوم هم پزشك بودند) با اين كه الان حدود دو ساله كه ديگه ارتباط ارگانيكي با دانشگاه ندارم، اما هنوز هم به اون احساس تعلق مي كنم و اگه نخوام دروغ بگم بايد اعتراف كنم كه هنوز آرزوي بازگشت به اون رو دارم. حضور تو دانشگاه تهران اگر چه شايد از خيلي چيزا محرومم كرد و مسير زندگيمو از خيلي خوشي ها دور كرد، اما هيچ وقت از انتخابش پشيمون نشدم. دانشگاه براي من و امثال من كه زمان زيادي رو توش سر مي كنن و به خيلي از سوراخ سمبه هاش سرك مي كشن، يه معني خاصي داره. دانشگاه براي من يعني خيلي چيزا؛ يعني ساختموناي قديمي، بوفه ادبيات و علوم، ساختمون چهل و سه، كلي آدم گمنام كه يكهو معروف شدند،  شب نخوابي براي تزئين سالن و برگزاري جشن، نشريه دانشجويي، آقا محرم و آقاي بافكر، كوي دانشگاه، انجمن ، كلي دوست خوب،بيمارستان  و حضور و غياب، نمره گرفتن از استادا براي كل گروه ، دعوا با رييس و معاونان دانشگاه و دانشكده، طومار نوشتن و امضا جمع كردن وكله پا كردن  مدير فوق برنامه، انداختن ظفرقندي از وزارت و درخواست براي حضور در كميته انضباطي و دعوا با اعضاي آن و از همه مهم تر يعني شوراي صنفي. دانشگاه در مقابل سال ها و فرصت هاي زيادي كه از من گرفت، خيلي چيزا رو هم بهم داد كه جاي ديگه نمي تونستم به اين راحتي به دست بيارم. دانشگاه تهران خيلي چيزها نداشت، كمبودهاش اصلاً كم نبود، ولي دانشگاه تهران بود. هنوز هم هر جا كه تو كشور صحبت دانشگاه ميشه، همون تصوير پنجاه تومني معروف اولين تصويريه كه تو ذهن ها نقش مي بنده و هنوز هم راسته كتاب فروشي هاي انقلاب به نام جلوي دانشگاه شناخته ميشه. منم هنوز حسرت اون لحظه اي رو مي خورم كه مشغول توزيع لباس فارغ التحصيلي بين بچه ها يا در حال خوندن متن سوگند نامه تو جشن بودم و بر خلاف همه دوستان حتي يك عكس خوب از اين لحظه هاي به ياد موندني و تكرار ناپذير براي خودم ندارم.

پ.ن.يك. اين متن رو هم به مناسبت  همين روز براي همشهري جوان نوشته بودم كه طبق معمول دچار جرح و تعديل هايي شد.

صداي زنگ تلفن از خواب بيدارم مي كند. در همان حالي كه به سمت گوشي مي روم، از لاي چشم هاي نيمه بازم نگاهي به ساعت مي اندازم. ده و نيم را نشان مي دهد. گوشي را كه بر مي دارم پشت خط صداي لرزان و مضطربش را مي شنوم. منتظر توضيح خواستن من نمي شود و شروع مي كند به بيان آن جه او را به اين حال دچار كرده. يكي از همان چيزها يا شايد هم بلاهايي كه ازشان مي ترسيد، به سرش آمده است. تر جيح مي دهم سكوت كنم و گوش به حرف هايش بدهم تا كمي سبك شود. وقتي كه احساس مي كنم آبشار سهمگين حرف هايش به رودي آرام تبديل شده، كمي دلداريش مي دهم و با احتياط حرف هايش را تأييد مي كنم. سعي مي كنم به خودم مسلط باشم و خونسرديم را حفظ كنم تا مبادا در اين وضعيت توصيه غلطي به او بكنم. گويا تقارن جمعه با روز سيزدهم ماه كار خودش را كرده. بالاخره گوشي را مي گذارم. براي عوض كردن حال و هوايم تصميم مي گيرم به يك نفر ديگر، يك دوست زنگ بزنم. اوايل صحبت خوب و اميدوار كننده پيش مي رود، هرچند در تمام لحظات موضوع تلفن قبلي ذهنم را به خود مشغول كرده. اما ديري نمي پايد كه اين گفتگو نيز به سرنوشت تماس قبلي دچار مي شود. اين بار يكي از آن هايي كه خيلي ازشان مي ترسيدم به سرم مي آيد. سوالي از من مي پرسد كه از مدت ها قبل بيمناك لحظه پرسيدن آن و نگران پاسخ خودم بوده ام. قبلاً در خلوت خودم سعي كرده ام پاسخ قاطع و شفافي براي آن بيابم و حتي دلايلي را هم پشتوانه اين تصميم و پاسخ سازم، اما با شنيدن سوال كاملاً متوجه دستپاچگي خودم مي شوم و از ترس مجبور شدن به جدي تر فكر كردن درباره آن، خيلي سريع جواب از قبل آماده شده ام را ارائه مي دهم و سعي مي كنم او را در مورد قطعي بودن تصميمم قانع كنم و اطمينانش را به صداقت و صراحت كامل گفته ام جلب سازم. يادم مي آيد كه امروز علاوه بر سيزدهم بهمن، سيزدهم محرم هم هست.

به ياد مي آورم از خاكستر بيستم بهمن دو سال پيش كه برايم يك روز تلخ به ياد ماندني بود، ققنوسي پديدار شد. آيا اين بار هم بايد منتظر ققنوس باشم؟